ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ

Οστεοπόρωση είναι η βαθμιαία μείωση της οστικής μάζας, λόγω της μείωσης της περιεκτικότητας των οστών σε μέταλλα και κυρίως σε ασβέστιο. Αυτή η διαδικασία κάνει τα οστά λεπτά και αδύνατα, μειώνοντας τη μηχανική τους αντοχή. Έτσι το άτομο γίνεται επιρρεπή σε τραυματισμούς των οστών και σε προχωρημένο στάδιο βιώνει συχνά πόνους στο μυοσκελετικό σύστημα.

Η οστεοπόρωση προσβάλει συνήθως τις γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας, χωρίς όμως αυτό να αποκλείει γυναίκες μικρότερης και άνδρες μεγαλύτερης ηλικίας. Ειδικά για τις γυναίκες έχει παρατηρηθεί ότι η μείωση της οστικής μάζας γίνεται πιο έντονη μετά την εμμηνόπαυση, κυρίως λόγω της απότομης πτώσης των οιστρογόνων. Μετά την εμμηνόπαυση συνήθως οι γυναίκες βρίσκονται με χαμηλά επίπεδα οιστρογόνων, μικρότερα και από αυτά των ανδρών.

Ακόμη διάφοροι άλλοι παράγοντες μπορεί να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για τη γρηγορότερη εμφάνιση της οστεοπόρωσης, συνήθειες όπως το κάπνισμα, η χρήση αλκοόλ, η κατάχρηση καφεΐνης, η μειωμένη διατροφική πρόσληψη ασβεστίου, διατροφή υψηλή σε πρωτεΐνη, (πρωτεϊνικές δίαιτες), διατροφή ιδιαίτερα υψηλή σε φυτικές ίνες και η λήψη κάποιων φαρμακευτικών ουσιών κατηγορούνται ότι δημιουργούν τις προϋποθέσεις για τη μείωση της οστικής μάζας μέσω της μείωσης της οστεοσύνθεσης.

Η ημερήσια πρόσληψη ασβεστίου είναι σημαντικός διατροφικός παράγοντας για την πρόληψη της οστεοπόρωσης. Περίπου το 2% του σωματικού βάρους αποτελείται από ασβέστιο και το 99% από αυτό βρίσκεται στα οστά και στα δόντια. Ακόμη το ασβέστιο ρυθμίζει τη λειτουργία του νευρομυϊκού συστήματος και είναι απαραίτητο για την πήξη του αίματος. Το γάλα και τα γαλακτοκομικά προϊόντα αποτελούν την κύρια πηγή διατροφικού ασβεστίου για τον ανθρώπινο οργανισμό, καθώς το ασβέστιο που περιέχεται σε αυτά παρουσιάζει τη μεγαλύτερη βιοδιαθεσιμότητα. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται στην κατανάλωση αποβουτυρωμένου γάλακτος και γαλακτοκομικών προϊόντων, γιατί μαζί με το λίπος απομακρύνονται και οι λιποδιαλυτές βιταμίνες. Η λιποδιαλυτή βιταμίνη D που απομακρύνεται μαζί με το λίπος από το άπαχο γάλα και τα προϊόντα του είναι απαραίτητη για την απορρόφηση του ασβεστίου από τον οργανισμό.

Για την πρόληψη της οστεοπόρωσης εκτός από τους διατροφικούς παράγοντες, ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας είναι η σωματική άσκηση. Τα οστά αυξάνουν τη μάζα τους μέσω της εναπόθεσης μετάλλων αντιδρώντας σε μηχανική φόρτιση. Άτομα που είναι αγύμναστα μπορούν να έχουν τέτοιου είδους φόρτιση στο σκελετό τους μέσω δραστηριοτήτων με χαμηλή ένταση όπως το έντονο περπάτημα και άλλες αερόβιες δραστηριότητες, στη συνέχεια όμως η βαθμιαία αύξηση της προπονητικής έντασης είναι απαραίτητη για τη μηχανική φόρτιση των οστών που μπορεί με τη σειρά της να οδηγήσει σε αύξηση της οστεοσύνθεσης.
Για την περαιτέρω φόρτιση του σκελετού είναι απαραίτητη η προπόνηση με αντιστάσεις ή και η προπόνηση δόνησης.